Ter gelegenheid van de viering dat de Nederlanders zich 400 jaar geleden vestigden op het eiland Manhattan, werd in New York (door de NRC Academie) een conferentie georganiseerd over de relaties tussen Amerika en Nederland. Kunst, cultuur, maar ook politiek en de financiële crisis kregen de aandacht.

In het programma zaten drie vrije avonden. Aanleiding om de afdeling D66 en vooral Boris Dittrich (de oprichter van de afdeling New York) een mailtje te sturen om een afspraak te maken.

Er kwam een complete uitnodiging terug. Ook hun afdeling besteedde aandacht aan de relatie Amerika Nederland en wel door een discussiebijeenkomst te organiseren tussen Amerikaanse en Nederlandse advocaten over de betekenis van “No Cure No Pay” bij de rechtshulp. Dit thema komt ook in Nederland steeds hoger op de agenda met name in letselschadezaken.

Samen met zeven andere deelnemers aan de conferentie togen wij naar de Nederlandse Club waar de bijeenkomst werd georganiseerd. Het werd een leuke avond. Zowel in het Nederlandse als in het Amerikaanse kamp waren er geheide voor- en tegenstanders van het toepassen van No Cure No Pay.

Natuurlijk zoals te verwachten in het Amerikaanse kamp meer voorstanders en in het Nederlandse kamp veel meer tegenstanders. De voorstanders verdedigden de toepassing vooral door erop te wijzen dat een advocaat er 100% voor gaat om een zaak te winnen, immers zijn inkomen hangt daar rechtstreeks mee samen. Duidelijk werd ook dat er vooraf stevig wordt onderhandeld welk deel de advocaat krijgt. Voor die onderhandelingen alleen al zou je een advocaat in de arm moeten nemen. Ook werd duidelijk dat zaken waaraan een groot afbreukrisico zit, dus geen inkomsten, simpelweg niet worden aangenomen. Die groep blijft dus verstoken van rechtshulp. Dit is in het Nederlandse systeem wel anders hoewel ook hier de eigen bijdragen fors toenemen.

Het meest opmerkelijk vond ik het stevige standpunt van een Amerikaan. Die zei gewoon: Advocaat zijn is ondernemen geworden, gewoon gaan voor het grote geld. Toch kunnen veel van die zaken soms ook vele jaren duren, dus met grote nadelen en soms faillissementen van de slachtoffers. Toen ik de advocaat/ondernemer uitdaagde dan maar “echt” ondernemer te worden en de rechtszaak van het slachtoffer te “kopen” (dus de advocaat betaalt aan het slachtoffer direct bij het begin van de procedure een koopsom, het slachtoffer is verplicht aan alle procesactiviteiten voluit medewerking te verlenen, maar is dan wel zeker van de schadeloosstelling (= de koopsom) die wordt uitgekeerd en heeft zijn geld direct al binnen en kan aan revalidatie of herbouw van zijn bedrijf beginnen. De advocaat moet ervoor gaan en strijkt aan het eind van een gewonnen procedure de opbrengst op. Maar daar voelden de advocaten niet voor. Het ging hun wel om de winst, maar niet om het slachtoffer zo snel mogelijk van zijn problemen te verlossen. Zij zijn dus wel ondernemend, zullen er hard voor werken, maar gaan volledig voor de hoogste vergoeding voor zichzelf.

In Nederland is dat allemaal anders. Zelf was ik ooit betrokken (met mijn zwager) bij een grote brand. De schadeafwikkeling duurde 7 jaar. De kosten van rechtsbijstand en vooral het renteverlies werd een nieuwe zaak en werd pas na 9 jaar vergoed. Al die tijd zit je als ondernemer klem, het bedrijf ligt stil, geen geld (kredietruimte) om nieuwe dingen te starten. De tegenpartij vroeg herhaaldelijk uitstel, meestal niet meer dan 48 uur voor de rechtszitting zou plaatsvinden en rechters stellen dan de volgende procesdatum rustig 4, 6 of 8 maanden later vast. Dat zou met het kopen van procedures door ondernemende advocaten uit de wereld zijn. Snel zekerheid en door kunnen gaan met waar men goed in is, is voor iedereen van eminent belang.

PS. Het feestje in New York was geweldig. De door de NRC gekozen inleiders waren stuk voor stuk topmensen. Onder meer Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken, Paul Bremer, oud-ambassadeur van de VS in Den Haag en vooral bewindvoerder in Irak nadat Bush jr. de victorie had gekraaid. Maar ook Rinnooy Kan en Maarten van Rossem. De leukste vond ik Michel Vos. Deze geboren Nederlander is 10 september ook Amerikaan geworden en getrouwd met Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en Democraat, een zeer goed (ook in Republikeinse kringen) ingevoerde inleider met een schat aan achtergrondinformatie. Als toefje op de slagroom een vlootschouw gezien vanaf het fregat Tromp (waar WA en Maxima aan boord werden gehesen) en een diner in de ballroom van het Waldorf Astoria waar de Freedom Awards werden uitgereikt aan onder andere Hilary Clinton (ook onder toeziend oog van WA en Maxima). Voor en na de conferentie gefietst. Totaal vier dagen gewoon op de fiets dwars door New York. Slecht plaveisel, maar verder goed te doen. De stad dus op een totaal andere manier bekeken. Een totaal andere indruk gekregen dan van eerdere bezoeken aan al die high lights – en daar hebben ze er veel van. Daar zijn de toeristen massaal, op de fiets kom je de “gewone” New Yorker tegen. Die kankert net zo op de grote, volle stad als de Rotterdammers op hun stad waar ook altijd gebouwd wordt.

Dick Teegelaar